{"id":2195,"date":"2022-01-12T15:57:23","date_gmt":"2022-01-12T14:57:23","guid":{"rendered":"https:\/\/madelskicollection.com\/wystawy\/samoidentyfikacja-wystawa-w-instytucie-fotografii-fort-w-warszawie\/"},"modified":"2022-01-12T15:57:23","modified_gmt":"2022-01-12T14:57:23","slug":"samoidentyfikacja-wystawa-w-instytucie-fotografii-fort-w-warszawie","status":"publish","type":"wystawy","link":"https:\/\/madelskicollection.com\/en\/exibitions\/samoidentyfikacja-wystawa-w-instytucie-fotografii-fort-w-warszawie\/","title":{"rendered":"SAMOIDENTYFIKACJA &#8211; wystawa w Instytucie Fotografii Fort w Warszawie"},"content":{"rendered":"<p>Rdzeniem kolekcji Joanny i Krzysztofa Madelskich jest polska fotografia drugiej po\u0142owy XX wieku. Charakter zbioru okre\u015bla w\u0142\u0105czenie ostatnio do katalogu prac wideo, szczeg\u00f3lna rola artyst\u00f3w m\u0142odego pokolenia oraz sta\u0142a, wieloletnia rela\u00adcja z artystami stanowi\u0105cymi swoiste filary kolekcji. Wystawa w Instytucie Fotografii Fort oddaje t\u0119 specyfik\u0119 wychodz\u0105c od klasycznych dzie\u0142 Ewy Partum z cyklu <em>Samoidentyfikacja<\/em>, przedstawiaj\u0105c prace wideo (m.in. Katarzyny Kozyry, Agnieszki Polskiej, Alicji \u017bebrowskiej) oraz przegl\u0105d najnowszych na\u00adbytk\u00f3w (m.in. Mia Dudek, Anna Grzelewska). Wsp\u00f3lnym mianownikiem fotografii oraz film\u00f3w wideo pozostaj\u0105 kwestie zwi\u0105zane z tematami polityki i cia\u0142a, to\u017csamo\u015bci i seksualno\u015bci. Kolekcja od kilku lat pokazywana jest w instytucjach publicznych (m.in. Muzeum Narodowe w Gda\u0144sku, Muzeum Miasta \u0141odzi) i prywatnych (Art. Stations Foundation w Poznaniu). Ekspozycja warszawska \u2013 pi\u0105ta z kolei \u2013 jest oddaniem g\u0142osu artystom i artystkom, by wypowiedzieli si\u0119 w dyskusji o prawach kobiet i mniejszo\u015bci seksualnych. Dyskusji fundamentalnej, kt\u00f3ra cho\u0107 wydawa\u0142a si\u0119 zamkni\u0119ta i historyczna, wci\u0105\u017c jest aktualna niczym performance Ewy Partum.<\/p>\n<p>Wydane jak do tej pory trzy publikacje katalogowe towarzysz\u0105ce wystawom kolekcji Krzysztofa i Joanny Madelskich kontekstualizuj\u0105 zbi\u00f3r od strony historyczno-artystycznej i fotograficznej, a tak\u017ce feministycznej. Nieuchronne jest wi\u0119c przej\u015bcie od og\u00f3\u0142u do szczeg\u00f3\u0142u, co pozwoli lepiej pozna\u0107 intencje, spos\u00f3b pracy artyst\u00f3w\/artystek oraz wskaza\u0107 mo\u017cliwe interpretacje poszczeg\u00f3lnych dzie\u0142. W kolekcji znajduje si\u0119 szereg prac, kt\u00f3rych pozazdro\u015bci\u0107 mog\u0105 Madelskim muzea. Pracami emblematycznymi, a zarazem fundamentalnymi dla kolekcjoner\u00f3w s\u0105 z pewno\u015bci\u0105 dzie\u0142a Natalii LL i Ewy Partum, kt\u00f3rej wystawa w Forcie Fotografii zawdzi\u0119cza r\u00f3wnie\u017c sw\u00f3j tytu\u0142.<\/p>\n<p>Chronologicznie pierwsza, zar\u00f3wno od daty powstania dzie\u0142a, jak i jego obecno\u015bci w kolekcji Madelskich jest Natalia Lach-Lachowicz. \u201eSztuka realizuje si\u0119 w ka\u017cdym momencie rzeczywisto\u015bci, ka\u017cdy fakt, ka\u017cda sekunda jest dla cz\u0142owieka jedyna i nigdy niepowtarzalna. Dlatego zapisuj\u0119 wydarzenia zwyk\u0142e i trywialne jak jedzenie, sen, kopulacj\u0119, odpoczynek, wypowiadanie itp. Co wi\u0119cej, ka\u017cda czynno\u015b\u0107 cz\u0142owieka jako cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adowa jego rzeczywisto\u015bci jest absolutnie r\u00f3wnowa\u017cna dla wywo\u0142ania reakcji mentalnej u ogl\u0105daj\u0105cego notacje,\u201d deklaruje Natalia LL w <em>Postawie transformuj\u0105cej <\/em>(1972)<em>.<\/em> Sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na szereg realizacji w ramach cyklu <em>Sztuka konsumpcyjna <\/em>czarno-bia\u0142e i barwne fotografie oraz filmy wideo przedstawiaj\u0105 zwykle jedn\u0105 lub dwie m\u0142ode kobiety w trakcie spo\u017cywania produkt\u00f3w uchodz\u0105cych w czasach panowania gospodarki socjalistycznej za deficytowe. Zwi\u0105zanej z dzia\u0142aj\u0105c\u0105 w latach 1970. we Wroc\u0142awiu grup\u0105 PERMAFO artystce nie chodzi wy\u0142\u0105cznie o krytyk\u0119 niewydolnego, opartego na reglamentacji nawet podstawowych towar\u00f3w systemu politycznego. Falliczny kszta\u0142t banan\u00f3w, par\u00f3wek i kie\u0142bas w d\u0142oniach i ustach atrakcyjnych seksualnie m\u0142odych kobiet wyra\u017ca erotyczn\u0105 przyjemno\u015b\u0107, kt\u00f3ra &#8211; jak zauwa\u017ca Gislind Nabakowski &#8211; po\u0142\u0105czona jest z emancypacyjn\u0105 rozkosz\u0105. Chocia\u017c Natalia LL definiuje si\u0119 jako artystka konceptualna, to trudno nie dostrzec w <em>Sztuce konsumpcyjnej <\/em>ironicznego dystansu oraz ambiwalentnej rozkoszy typowych dla pop artu. Realizuj\u0105ca program permanentnej fotografii artystka cz\u0119sto u\u017cywa\u0142a w swoich pracach modelek, tym samym b\u0119d\u0105c pionierk\u0105 performensu delegowanego. Notacje Natalii LL z pierwszej po\u0142owy lat 1970. zwracaj\u0105 tak\u017ce uwag\u0119 u\u017cyciem fotografii barwnej, kt\u00f3ra wraz z up\u0142ywem czasu zbli\u017ca si\u0119 do szlachetnego, balansuj\u0105cego mi\u0119dzy z\u0142otym i magent\u0105 monochromu. Ka\u017cdy z sze\u015bciu portret\u00f3w przedstawiaj\u0105cych t\u0119 sam\u0105 kobiet\u0119 u\u0142o\u017conych w dwie kolumny i trzy wiersze ma format zbli\u017conego do kwadratu pionowego prostok\u0105ta. Bliski kadr za ka\u017cdym razem przedstawia centralnie uj\u0119t\u0105 twarz ustawionej na bia\u0142ym tle m\u0142odej blondynki. Owalnej, a nawet okr\u0105g\u0142ej twarzy wyrazu dodaje mocny makija\u017c \u2013 pomalowane usta, oczy, wydepilowane i zarysowane kredk\u0105 brwi \u2013 r\u00f3wno \u015bci\u0119ta tu\u017c nad brwiami grzywka, opadaj\u0105ce wzd\u0142u\u017c obu policzk\u00f3w zakr\u0119cone kosmyki w\u0142os\u00f3w. Kadr jest na tyle ciasny, \u017ce widoczna jest cz\u0119\u015bciowo szyja, ale ju\u017c nie czubek g\u0142owy wraz z upi\u0119tymi, najprawdopodobniej w kok, w\u0142osami. R\u00f3wnie\u017c trzymany przez dziewczyn\u0119 w d\u0142oni na wysoko\u015bci ust obrany do po\u0142owy ze sk\u00f3rki banan widoczny jest jedynie w po\u0142owie. Mocne i r\u00f3wne o\u015bwietlenie eliminuje cienie sp\u0142aszczaj\u0105c nieco twarz modelki. Na ka\u017cdym z sze\u015bciu zdj\u0119\u0107 kobieta ma nieco inny grymas otwieraj\u0105c i zamykaj\u0105c usta, wystawiaj\u0105c j\u0119zyk, u\u015bmiechaj\u0105c si\u0119, patrz\u0105c w obiektyw, w g\u00f3r\u0119 lub zamykaj\u0105c oczy. W przeciwie\u0144stwie do innych zdj\u0119\u0107 z cyklu <em>Sztuka konsumpcyjna \u2013<\/em> r\u00f3wnie\u017c wbrew tytu\u0142owi \u2013 ta notacja nie przedstawia konsumpcji (w tym wypadku owocu tropikalnego). Modelka pozuj\u0105c bawi si\u0119 bananem co przez krytyk\u00f3w jednoznacznie kojarzone jest z seksem oralnym. Proste skojarzenie z pornografi\u0105 \u2013 jakkolwiek transgresyjne w kontek\u015bcie komunistycznej i katolickiej bigoterii dotycz\u0105cej sfery seksu \u2013 odwraca uwag\u0119 od samego przekazu wizualnego. Podobnie jak w notacjach przedstawiaj\u0105cych graficznie stosunek seksualny, jak i realizacjach skoncentrowanych na tek\u015bcie, prac\u0119 Lach-Lachowicz uzna\u0107 mo\u017cna za krytyczn\u0105 analiz\u0119 podstawowych \u2013 by nie powiedzie\u0107 stereotypowych \u2013 kod\u00f3w wizualnych. O ile odpowied\u017a na pytanie czy \u0142adna blondynka jedz\u0105ca banana musi kojarzy\u0107 si\u0119 z <em>fellatio<\/em> jest stosunkowo prosta, o tyle kwestia, co ten sam obraz znaczy w dyskursie feministycznym pozostaje dyskusyjna.<\/p>\n<p>Druga z ikonicznych realizacji z kolekcji Joanny i Krzysztofa Madelskich to seria fotomonta\u017cy Ewy Partum (w kolekcji znajduje si\u0119 siedem prac z cyklu). Je\u015bli nie najbardziej znany to z pewno\u015bci\u0105 najbardziej aktualny z cyklu obraz przedstawia sytuacj\u0119 na Krakowskim Przedmie\u015bciu w Warszawie. Na tle stoj\u0105cego przed warszawskim Pa\u0142acem Prezydenckim konnego pomnika ksi\u0119cia J\u00f3zefa Poniatowskiego ubrana jedynie w buty na obcasie m\u0142oda kobieta wydaje si\u0119 dos\u0142ownie i w przeno\u015bni niewielka. Jasna sk\u00f3ra i ciemne w\u0142osy spaceruj\u0105cej w kierunku Starego Miasta Ewy Partum widoczne s\u0105 z profilu na tle szarego coko\u0142u pomnika. Surrealistyczny wymiar kompozycji podkre\u015bla \u2013 pomimo ostrego \u015bwiat\u0142a i bezchmurnego nieba \u2013 brak cienia tak jakby na opustosza\u0142ym Krakowskim Przedmie\u015bciu pojawi\u0142a si\u0119 zjawa. R\u00f3wnie\u017c na pozosta\u0142ych dziesi\u0119ciu fotomonta\u017cach z cyklu <em>Samoidentyfikacja <\/em>artystka nie retuszuje zdj\u0119\u0107 podkre\u015blaj\u0105c tym samym umowno\u015b\u0107 scen. W ten spos\u00f3b Partum wpisuje si\u0119 w si\u0119gaj\u0105c\u0105 dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego tradycj\u0119 awangardowego fotomonta\u017cu, w kt\u00f3rym konstrukcja dzie\u0142a sztuki by\u0142a tak samo widoczna jak polityczne przes\u0142anie. \u201eFotografie te informuj\u0105 o istnieniu szczeg\u00f3lnej relacji mi\u0119dzy faktycznym stanem rzeczy, a tym, co zosta\u0142o na nich przedstawione,\u201d deklaruje Partum w katalogu otwartej w 1980 roku w Ma\u0142ej Galerii ZPAF w Warszawie premierowej wystawy cyklu. Celem artystki uznanej w ludowej Polsce, ale tak\u017ce w Bloku Wschodnim za jedn\u0105 z pierwszych walcz\u0105cych feministek jest postawienie problemu roli spo\u0142ecznej kobiet. Zdaniem Partum wz\u00f3r osobowy \u2013 wytw\u00f3r kultury patriarchalnej \u2013 upo\u015bledza kobiet\u0119, przy pozorach respektu dla niej. Scena przed Pa\u0142acem Prezydenckim wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 na tle pozosta\u0142ych czarno-bia\u0142ych fotomonta\u017cy z cyklu, przedstawiaj\u0105cych nag\u0105 artystk\u0119 w g\u0119sto zaludnionej, anonimowej przestrzeni publicznej. Chocia\u017c performerka nie wykonuje \u017cadnych gest\u00f3w, lecz spokojnie, z opuszczonymi wzd\u0142u\u017c tu\u0142owia ramionami mija odgrodzony od ulicy masywnymi \u0142a\u0144cuchami oraz kamiennymi s\u0142upkami monument i pa\u0142ac, to mimo wszystko wchodzi z nimi w symboliczne relacje. Zar\u00f3wno neoklasyczny pa\u0142ac, jak i pomnik d\u0142uta Bertela Thorvaldsena reprezentuj\u0105 w\u0142adz\u0119 pa\u0144stwow\u0105 i narodow\u0105 histori\u0119. Innymi s\u0142owy, patriarchat. Poniewa\u017c zdj\u0119cie fasady pa\u0142acu wykonane zosta\u0142o pod k\u0105tem gest wykonywany przez ksi\u0119cia trzymaj\u0105cego w wyci\u0105gni\u0119tej d\u0142oni szabl\u0119 mo\u017ce by\u0107 interpretowany jako dominuj\u0105cy, a nawet zagra\u017caj\u0105cy kobiecie. W tym kontek\u015bcie wydaje si\u0119, \u017ce rozgrywaj\u0105ca si\u0119 na politycznej scenie Krakowskiego Przedmie\u015bcia tytu\u0142owa \u201eSamoidentyfikacja\u201d Ewy Partum polega nie tyle na wej\u015bciu w rol\u0119 ofiary systemu opresji, co zarzuca\u0142a artystce krytyka, czy granicz\u0105ce z ekshibicjonizmem eksponowaniu atrakcyjnego seksualnie cia\u0142a, lecz \u015bwiadomym przekroczeniu na p\u0142aszczy\u017anie artystycznej i w \u017cyciu prywatnym wyznaczanych kobiecie przez patriarachat spo\u0142ecznych r\u00f3l. Na wernisa\u017cu wystawy fotomonta\u017cy zorganizowanej w kwietniu 1980 roku w po\u0142o\u017conej niedaleko Krakowskiego Przedmie\u015bcia Ma\u0142ej Galerii ZPAF Ewa Partum pojawia si\u0119 nago, by po wyg\u0142oszeniu tekstu-manifestu wyj\u015b\u0107 w przestrze\u0144 publiczn\u0105. W konfrontacji z artystk\u0105 przypadkowi widzowie i galeryjna publiczno\u015b\u0107 nie bardzo wie jak si\u0119 zachowa\u0107. Chwilowa konsternacja i zwyk\u0142e zaciekawienie mieszaj\u0105 si\u0119 z ironicznymi komentarzami i udawan\u0105 oboj\u0119tno\u015bci\u0105. Nikt jednak nie wzywa milicji, nie reaguje agresj\u0105. Patriarchat wycofuje si\u0119 dyskretnie obserwuj\u0105c nag\u0105 kobiet\u0119 w szpilkach, kt\u00f3ra rozpozna\u0142a problem i dokonuje transgresji z przedmiotu staj\u0105c si\u0119 podmiotem. Cho\u0107 od pionierskich realizacji Lach-Lachowicz i Partum min\u0119\u0142o odpowiednio 45 i 37 lat to problemy postawione przez artystki wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 wci\u0105\u017c aktualne w kontek\u015bcie polityki pa\u0144stwa wobec kobiet, jak i na poziomie to\u017csamo\u015bci artystycznych podmiot\u00f3w, o czym \u015bwiadcz\u0105 zebrane w kolekcji Madelskich fotografie wykonywane przez kolejne pokolenia artystek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rdzeniem kolekcji Joanny i Krzysztofa Madelskich jest polska fotografia drugiej po\u0142owy XX wieku. Charakter zbioru okre\u015bla w\u0142\u0105czenie ostatnio do katalogu prac wideo, szczeg\u00f3lna rola artyst\u00f3w m\u0142odego pokolenia oraz sta\u0142a, wieloletnia rela\u00adcja z artystami stanowi\u0105cymi swoiste filary kolekcji. Wystawa w Instytucie Fotografii Fort oddaje t\u0119 specyfik\u0119 wychodz\u0105c od klasycznych dzie\u0142 Ewy Partum z cyklu\u00a0Samoidentyfikacja, przedstawiaj\u0105c prace wideo (m.in. Katarzyny Kozyry, Agnieszki Polskiej, Alicji \u017bebrowskiej) oraz przegl\u0105d najnowszych na\u00adbytk\u00f3w (m.in. Mia Dudek, Anna Grzelewska).<\/p>\n","protected":false},"featured_media":1640,"template":"","class_list":["post-2195","wystawy","type-wystawy","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/madelskicollection.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy\/2195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/madelskicollection.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/wystawy"}],"about":[{"href":"https:\/\/madelskicollection.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/wystawy"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/madelskicollection.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/madelskicollection.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}